توضیحات
یدات آمونیوم (Ammonium Iodate)؛ منبع ید و اکسیدکنندهٔ آزمایشگاهی
یدات آمونیوم (Ammonium Iodate) با فرمول NH₄IO₃ و شمارهٔ CAS 13446-09-8، پودر یا بلور سفیدی است که در آب حلالیت متوسطی دارد. این ماده نمک آمونیوم اسید یدیک و یکی از ترکیبات یددار مورد استفاده در آزمایشگاه و صنایع غذایی است.
یدات آمونیوم یک اکسیدکننده است — یون یدات با عدد اکسایش ۵+ برای ید، تمایل زیادی به گرفتن الکترون دارد. همین خاصیت، هم پایهٔ کاربرد تحلیلی آن در تیتراسیون یدومتری است و هم مهمترین نکتهٔ ایمنی آن.
ویژگیها و مزایای فنی یدات آمونیوم
- اکسیدکنندهٔ کنترلشده: واکنش کمّی و قابل پیشبینی در تیتراسیون یدومتری.
- منبع ید پایدارتر از یدید: برخلاف یدیدها، در برابر اکسیداسیون هوا پایدارتر است.
- تجزیهٔ کامل به گازها: کاتیون آمونیوم هنگام حرارت باقیماندهٔ فلزی نمیگذارد.
- بدون یون فلزی مزاحم: مناسب فرایندهایی که حضور سدیم یا پتاسیم مطلوب نیست.
- حلالیت مناسب: امکان تهیهٔ محلولهای استاندارد در غلظتهای کاری.
- کاربرد بهعنوان غنیکنندهٔ ید: در برخی فرمولاسیونهای تخصصی.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی یدات آمونیوم (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | یدات آمونیوم، آمونیوم یدات |
| نام لاتین | Ammonium Iodate |
| فرمول شیمیایی | NH₄IO₃ |
| شمارهٔ CAS | 13446-09-8 |
| جرم مولی | ۱۹۲.۹۴ گرم بر مول |
| ظاهر | پودر یا بلور سفید، بیبو |
| چگالی | حدود ۳.۳ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| تجزیهٔ حرارتی | در حرارت تجزیه میشود (بدون ذوب پایدار) |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۲۰ تا ۳۰ گرم در لیتر |
| عدد اکسایش ید | ۵+ (فرم یدات) |
| درصد ید | حدود ۶۵.۸ درصد |
| ماهیت شیمیایی | اکسیدکننده |
| pH محلول | حدود ۴ تا ۶ (کمی اسیدی) |
| شرایط نگهداری | محیط خشک و خنک، دور از مواد آلی و احیاکننده |
کاربردهای اصلی یدات آمونیوم
۱. شیمی تجزیه و تیتراسیون یدومتری
مهمترین کاربرد آزمایشگاهی آن است. یدات در محیط اسیدی و در حضور یدید اضافی، ید آزاد تولید میکند که با تیوسولفات سدیم تیتر میشود. این روش برای سنجش کمّی اکسیدکنندهها و استانداردسازی محلولها استفاده میشود.
۲. منبع ید در فرمولاسیونهای تخصصی
در برخی مکملها و فرمولاسیونهای غنیسازی، یدات بهدلیل پایداری بیشتر نسبت به یدید ترجیح داده میشود. یدات پتاسیم رایجتر است، اما یدات آمونیوم در مواردی که یون فلزی مزاحم است کاربرد دارد.
۳. سنتز شیمیایی
بهعنوان اکسیدکننده در واکنشهای سنتز آلی و در تهیهٔ سایر ترکیبات یددار.
۴. آزمونهای کیفی
در تشخیص و سنجش ترکیبات احیاکننده و در روشهای تحلیل آب.
۵. پژوهش و مواد تخصصی
در مطالعات مربوط به رفتار یداتها و در تهیهٔ محلولهای مرجع آزمایشگاهی.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
⚠️ یدات آمونیوم دو ویژگی خطرناک را همزمان دارد: اکسیدکننده است و کاتیون آمونیوم دارد. این ترکیب نیازمند احتیاط ویژه است.
- طبقهبندی GHS: اکسیدکنندهٔ جامد (H272) — میتواند آتش را تشدید کند · مضر در صورت بلع (H302) · تحریک پوست و چشم (H315، H319).
- ⚠️ خطر انفجار: ترکیب یون آمونیوم با یون اکسیدکنندهٔ یدات، این ماده را نسبت به گرما، ضربه و اصطکاک حساستر از سایر یداتها میکند. باید از حرارت، ضربه و ساییدن شدید پرهیز شود.
- ناسازگاریهای حیاتی: با مواد آلی، پودر فلزات، گوگرد، کربن و هر مادهٔ احیاکننده. مخلوطکردن با این مواد میتواند به اشتعال یا انفجار منجر شود.
- هرگز در هاون نسایید: ساییدن مکانیکی مواد اکسیدکنندهٔ آمونیومی خطر جدی دارد.
- تجهیزات حفاظت فردی: دستکش، عینک ایمنی و ماسک گردوغبار؛ کار در محیط با تهویهٔ مناسب.
- نگهداری: محیط خنک و خشک، در ظرف دربسته، جدا از انبار مواد آلی و قابل اشتعال.
- دفع: پسماند باید بهصورت مادهٔ اکسیدکننده جمعآوری و به مراکز مجاز تحویل شود.
چرا یدات آمونیوم را از باران شیمی تهیه کنیم
- مشاورهٔ انتخاب: در بسیاری از کاربردها یدات پتاسیم گزینهٔ ایمنتر و در دسترستری است؛ کارشناسان ما پیش از سفارش این موضوع را با شما بررسی میکنند.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با امکان ارائهٔ برگ آنالیز و MSDS.
- بستهبندی استاندارد مواد اکسیدکننده: مطابق الزامات حمل و نگهداری این دسته مواد.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و مقدار موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.