توضیحات
متیلن کلراید (Methylene Chloride)؛ حلال قوی رنگبر و چربیزدا
متیلن کلراید یا دیکلرومتان (Dichloromethane) با فرمول CH₂Cl₂ و شمارهٔ CAS 75-09-2، مایعی بیرنگ، شفاف و با بوی شیرین کلروفرمی است. این ماده یکی از قویترین حلالهای صنعتی و در عین حال یکی از پرمناقشهترین آنها از نظر مقررات بهداشتی است.
دو ویژگی متیلن کلراید را متمایز میکند: غیرقابل اشتعال بودن در شرایط عادی — که آن را از حلالهای آلی دیگر جدا میکند — و نقطهٔ جوش بسیار پایین (حدود ۴۰ درجه) که تبخیر بسیار سریع و قدرت نفوذ بالا به آن میدهد.
ویژگیها و مزایای فنی متیلن کلراید
- غیرقابل اشتعال: نقطهٔ اشتعال ندارد؛ مزیت ایمنی مهم در مقایسه با استون و اتیل استات.
- قدرت حلالیت بسیار بالا: حلکنندهٔ رزین، چربی، موم، رنگ و پلیمرهای مقاوم.
- تبخیر بسیار سریع: نقطهٔ جوش حدود ۴۰ درجه — خشکشدن آنی بدون باقیمانده.
- نفوذ عمیق در لایههای رنگ: کارایی استثنایی در رنگبری چندلایه.
- حلالیت بسیار کم در آب: جداسازی فازی آسان در استخراج مایع-مایع.
- پایداری شیمیایی نسبی: با اغلب مواد در دمای عادی واکنش نمیدهد.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی متیلن کلراید (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | متیلن کلراید، دیکلرومتان |
| نام لاتین | Methylene Chloride / Dichloromethane (DCM) |
| فرمول شیمیایی | CH₂Cl₂ |
| شمارهٔ CAS | 75-09-2 |
| جرم مولی | ۸۴.۹۳ گرم بر مول |
| ظاهر | مایع بیرنگ و شفاف با بوی شیرین کلروفرمی |
| چگالی (۲۰ درجه) | حدود ۱.۳۳ گرم بر سانتیمتر مکعب — سنگینتر از آب |
| نقطهٔ جوش | حدود ۴۰ درجهٔ سانتیگراد |
| نقطهٔ ذوب | حدود منفی ۹۷ درجهٔ سانتیگراد |
| نقطهٔ اشتعال | ندارد — غیرقابل اشتعال در شرایط عادی |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۱۳ گرم در لیتر (کم) |
| فشار بخار (۲۰ درجه) | حدود ۴۷۰ میلیبار — بسیار فرار |
| طبقهبندی سرطانزایی | IARC گروه 2A — احتمالاً سرطانزا برای انسان |
| شرایط نگهداری | خنک، تاریک، تهویهدار، ظرف کاملاً دربسته |
⚠️ ایمنی، خطرات و وضعیت مقرراتی
متیلن کلراید غیرقابل اشتعال است، اما این نباید کمخطر بودن آن را القا کند. خطر اصلی آن سمیت است، نه آتش.
- طبقهبندی GHS: مشکوک به سرطانزایی (H351) · تحریک پوست (H315) · تحریک جدی چشم (H319) · اثر بر سیستم عصبی مرکزی (H336).
- ⚠️ تبدیل به مونوکسید کربن در بدن: متیلن کلراید در کبد به مونوکسید کربن متابولیزه میشود و کربوکسیهموگلوبین میسازد. یعنی استنشاق آن اثری مشابه مسمومیت با گاز CO ایجاد میکند — این خطر برای افراد با بیماری قلبی جدیتر است.
- ⚠️ خطر مرگ در فضای بسته: موارد متعدد مرگ در حین رنگبری وان حمام و مخازن بسته ثبت شده است. بخار سنگینتر از هواست، در گودیها جمع میشود و اکسیژن را جابهجا میکند.
- تولید فسژن در حرارت: در تماس با شعله یا سطح داغ، گاز فسژن بسیار سمی تولید میکند. هرگز در نزدیکی جوشکاری یا سطح داغ استفاده نشود.
- محدودیتهای قانونی: در اتحادیهٔ اروپا مصرف در رنگبرهای مصرف عمومی ممنوع است و در آمریکا نیز محدودیتهای سختگیرانه اعمال شده. مصرف صنعتی نیازمند کنترل مواجههٔ شغلی است.
- دستکش: از لاتکس و نیتریل نفوذ میکند؛ دستکش PVA یا ویتون لازم است.
- تهویه: کار فقط زیر هود یا با تهویهٔ موضعی قوی؛ ماسک کربنی ساده کافی نیست.
کاربردهای اصلی متیلن کلراید در صنایع
۱. رنگبری و پاکسازی سطح
قویترین رنگبر صنعتی شناختهشده است و لایههای چندگانهٔ رنگ، اپوکسی و پلیاورتان را در چند دقیقه جدا میکند. در بازسازی صنعتی و قطعات فلزی کاربرد دارد.
۲. چربیزدایی قطعات
در تمیزکاری قطعات فلزی و الکترونیکی، بهویژه جایی که غیرقابل اشتعال بودن حلال، یک الزام ایمنی است.
۳. صنایع دارویی و استخراج
در استخراج و خالصسازی مواد مؤثرهٔ دارویی و بهعنوان حلال واکنش در سنتز. کاربرد تاریخی آن در کافئینزدایی قهوه امروزه با روشهای ایمنتر جایگزین شده است.
۴. تولید فوم پلیاورتان
بهعنوان عامل پفدهنده در تولید فوم انعطافپذیر.
۵. چسب و اتصال پلاستیک
حلال اتصال ورقهای پلیکربنات و آکریلیک — سطح را ذوب میکند و اتصال شفاف و یکپارچه میسازد.
۶. آزمایشگاه و کروماتوگرافی
حلال رایج در کروماتوگرافی ستونی و لایه نازک و در استخراج مایع-مایع.
چرا متیلن کلراید را از باران شیمی تهیه کنیم
- مشاورهٔ جایگزین: با توجه به محدودیتهای فزایندهٔ مقرراتی، کارشناسان ما پیش از سفارش بررسی میکنند که آیا کاربرد شما جایگزین کمخطرتری دارد.
- ارائهٔ MSDS و برگ آنالیز: همراه هر محموله با اطلاعات کامل ایمنی و مواجههٔ شغلی.
- بستهبندی استاندارد: ظرف کاملاً دربسته مطابق الزامات حمل مواد فرار و سمی.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.