توضیحات
بیکربنات سدیم (Sodium Bicarbonate)؛ جوش شیرین صنعتی، خوراکی و دارویی
بیکربنات سدیم (Sodium Bicarbonate) با فرمول NaHCO₃ و شمارهٔ CAS 144-55-8، پودر سفید، بیبو و با طعم کمی شور و قلیایی است که در ایران با نام جوش شیرین شناخته میشود. این ماده نمک اسیدی کربنات سدیم و یکی از پرمصرفترین مواد شیمیایی چندمنظورهٔ جهان است.
ویژگی کلیدی بیکربنات سدیم، قلیاییت ملایم و خودمحدودشونده است. محلول آن pH حدود ۸.۳ دارد و برخلاف سود یا کربنات سدیم، هرچقدر هم اضافه شود pH از این محدوده فراتر نمیرود. همین ایمنی ذاتی، آن را برای کاربردهای غذایی، دارویی و تنظیم pH حساس مناسب کرده است.
ویژگیها و مزایای فنی بیکربنات سدیم
- قلیاییت خودمحدودشونده: pH محلول حدود ۸.۳ باقی میماند و خطر قلیاییشدن بیش از حد ندارد.
- تجزیهٔ حرارتی با آزادسازی CO₂: پایهٔ عملکرد بهعنوان عامل ورآورنده در پخت.
- خاصیت بافری: تثبیت pH در برابر افزودن اسید یا باز.
- سایندگی بسیار ملایم: تمیزکاری سطوح حساس بدون ایجاد خراش.
- خنثیسازی ایمن اسید: گزینهٔ استاندارد برای مهار ریزش اسید در آزمایشگاه.
- ایمنی خوراکی و دارویی: تأییدشده با کد افزودنی E500.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی بیکربنات سدیم (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | بیکربنات سدیم، جوش شیرین، سدیم بیکربنات |
| نام لاتین | Sodium Bicarbonate / Baking Soda |
| فرمول شیمیایی | NaHCO₃ |
| شمارهٔ CAS | 144-55-8 |
| جرم مولی | ۸۴.۰۱ گرم بر مول |
| ظاهر | پودر بلوری سفید، بیبو |
| چگالی | ۲.۲۰ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| تجزیهٔ حرارتی | از حدود ۵۰ درجه آغاز، در ۱۰۰ درجه کامل |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۹۶ گرم در لیتر |
| pH محلول ۱٪ | حدود ۸.۳ (قلیایی ملایم) |
| محصولات تجزیه | کربنات سدیم، آب و دیاکسید کربن |
| کد افزودنی غذایی | E500(ii) |
| شرایط نگهداری | محیط خشک و خنک، ظرف دربسته، دور از اسید |
کاربردهای اصلی بیکربنات سدیم در صنایع
۱. صنایع غذایی و نانوایی
بهعنوان عامل ورآورنده در بیکینگپودر، شیرینی و نان استفاده میشود. در حرارت تجزیه شده و دیاکسید کربن آزاد میکند که خمیر را پف میدهد. در صنایع نوشیدنی و فرآوری گوشت نیز کاربرد دارد.
۲. دارویی و درمانی
در آنتیاسیدهای معده، محلولهای دیالیز، و سرمهای اصلاح اسیدوز متابولیک. برای این مصارف، گرید دارویی با کنترل سختگیرانهٔ فلزات سنگین ضروری است.
۳. تصفیهٔ آب و کنترل pH
برای بالا بردن ملایم pH و افزایش قلیاییت آب استخر و آب صنعتی. مزیت آن نسبت به سود، عدم امکان قلیاییشدن بیش از حد و کنترل آسانتر است.
۴. کنترل آلایندهٔ گازی
در سیستمهای تصفیهٔ گاز خروجی کوره و زبالهسوز، بیکربنات سدیم گازهای اسیدی مانند دیاکسید گوگرد و کلرید هیدروژن را جذب و خنثی میکند.
۵. تمیزکاری و بلاستینگ
در فرایند سودا بلاستینگ برای تمیزکردن سطوح حساس مانند آثار تاریخی، قطعات موتور و سطوح آلومینیومی، جایی که ماسهپاشی بیش از حد ساینده است.
۶. آزمایشگاه و ایمنی
مادهٔ استاندارد خنثیسازی ریزش اسید در آزمایشگاه و صنعت؛ در کپسولهای اطفای حریق شیمیایی خشک نیز به کار میرود.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
بیکربنات سدیم یکی از ایمنترین مواد شیمیایی صنعتی است و طبقهبندی خطر GHS قابل توجهی ندارد.
- طبقهبندی GHS: بهعنوان مادهٔ خطرناک طبقهبندی نمیشود. در مقادیر زیاد میتواند چشم و دستگاه تنفسی را بهصورت مکانیکی تحریک کند.
- ناسازگاری با اسید: با اسیدها واکنش سریع داده و گاز دیاکسید کربن آزاد میکند. در فضای بسته یا ظرف دربسته، این گاز میتواند فشار خطرناک ایجاد کند.
- حساسیت به رطوبت و گرما: در محیط مرطوب یا گرم بهتدریج به کربنات سدیم تبدیل میشود که قلیاییتر است و خواص متفاوتی دارد.
- تفکیک گرید: گرید صنعتی نباید در مصارف غذایی یا دارویی استفاده شود؛ کنترل فلزات سنگین در آن انجام نشده است.
- تجهیزات حفاظت فردی: ماسک گردوغبار هنگام کار با مقدار زیاد پودر.
- نگهداری: محیط خشک و خنک، ظرف دربسته، جدا از اسیدها.
چرا بیکربنات سدیم را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک دقیق گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید صنعتی، خوراکی (E500) و دارویی متناسب با کاربرد شما.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ.
- بستهبندی ضدرطوبت: جلوگیری از تبدیل تدریجی به کربنات در طول انبارش.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.