توضیحات
اسید بوریک (Boric Acid)؛ جوش شیرین صنعتی شیشه، لعاب و کندسوزکننده
اسید بوریک (Boric Acid) با فرمول H₃BO₃ و شمارهٔ CAS 10043-35-3، پودر یا پولک بلوری سفید، بیبو و با لمس صابونی است. این ماده یک اسید بسیار ضعیف (pKa حدود ۹.۲) محسوب میشود و برخلاف اسیدهای معدنی رایج، خورندگی فلزات ندارد.
حلالیت اسید بوریک بهشدت به دما وابسته است: در ۲۰ درجه حدود ۴۷ گرم در لیتر و در آب جوش بیش از پنج برابر. همین ویژگی، تبلور مجدد را به روش استاندارد خالصسازی آن تبدیل کرده است.
ویژگیها و مزایای فنی اسید بوریک
- اسیدیتهٔ بسیار ملایم: تنظیم pH بدون خطر خوردگی تجهیزات فلزی، برخلاف اسیدهای معدنی قوی.
- کاهش ضریب انبساط حرارتی شیشه: مادهٔ کلیدی ساخت شیشهٔ بوروسیلیکات مقاوم به شوک حرارتی.
- عملکرد کندسوزکننده: در حرارت آب از دست میدهد و لایهای شیشهای روی سطح میسازد که اکسیژن را قطع میکند.
- خاصیت ضدعفونیکنندهٔ ملایم: کاربرد تاریخی در محلولهای شستوشوی رقیق.
- جذب نوترون: ایزوتوپ بور-۱۰ سطح مقطع جذب نوترون بالایی دارد و در کنترل راکتور استفاده میشود.
- خالصسازی آسان: تبلور مجدد بهدلیل شیب تند منحنی حلالیت با دما.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی اسید بوریک (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | اسید بوریک، جوهر بوره |
| نام لاتین | Boric Acid / Orthoboric Acid |
| فرمول شیمیایی | H₃BO₃ |
| شمارهٔ CAS | 10043-35-3 |
| جرم مولی | ۶۱.۸۳ گرم بر مول |
| ظاهر | پودر یا پولک بلوری سفید، بیبو، لمس صابونی |
| چگالی | ۱.۴۴ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| نقطهٔ ذوب | ۱۷۰.۹ درجهٔ سانتیگراد (با از دست دادن آب) |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۴۷ گرم در لیتر |
| حلالیت در آب (۱۰۰ درجه) | حدود ۲۷۵ گرم در لیتر |
| ثابت اسیدی (pKa) | حدود ۹.۲ — اسید بسیار ضعیف |
| pH محلول اشباع | حدود ۳.۸ تا ۴.۸ |
| شرایط نگهداری | محیط خشک، ظرف دربسته، دور از دسترس کودکان |
کاربردهای اصلی اسید بوریک در صنایع
۱. شیشه و الیاف شیشه
بزرگترین مصرف جهانی اسید بوریک در تولید شیشهٔ بوروسیلیکات و الیاف شیشه است. افزودن اکسید بور، ضریب انبساط حرارتی را پایین میآورد و شیشه را در برابر شوک حرارتی و حملهٔ شیمیایی مقاوم میکند — همان چیزی که شیشهآلات آزمایشگاهی را از شیشهٔ معمولی متمایز میکند.
۲. سرامیک و لعاب
در لعاب کاشی و چینی، بهعنوان گدازآور عمل میکند، دمای پخت را پایین میآورد، براقیت سطح را بالا میبرد و از ترکخوردگی لعاب جلوگیری میکند.
۳. کندسوزکننده و حفاظت چوب
در فرآوری چوب، سلولز و منسوجات، ترکیبات بور هم نقش کندسوزکننده دارند و هم در برابر قارچ و حشرات محافظت میکنند. مکانیسم کار، تشکیل لایهٔ شیشهای در حرارت و قطع دسترسی اکسیژن است.
۴. آبکاری و متالورژی
در حمامهای آبکاری برای تثبیت pH و بهعنوان جزء شارها در جوشکاری و لحیمکاری، جایی که از اکسیدشدن سطح فلز جلوگیری میکند.
۵. آزمایشگاه و کنترل حشرات
در ساخت بافرهای آزمایشگاهی و بهعنوان طعمهٔ کنترل سوسک و مورچه استفاده میشود. اثر حشرهکشی آن کند اما پایدار است.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
⚠️ نکتهٔ ایمنی این ماده جدیتر از ظاهر بیآزارش است و اغلب دستکم گرفته میشود.
- طبقهبندی GHS: سمیت تولیدمثلی ردهٔ ۱B — H360FD: ممکن است به باروری و جنین آسیب برساند. این مهمترین خطر اسید بوریک است.
- محدودیت شغلی: زنان باردار یا در سن باروری باید از تماس شغلی با این ماده پرهیز کنند و کار با آن نیازمند ارزیابی ریسک است.
- تجهیزات حفاظت فردی: دستکش، ماسک گردوغبار و عینک ایمنی؛ از استنشاق پودر و بلع جداً خودداری شود.
- خطر برای کودکان: ظاهر سفید و بیبو آن را شبیه نمک یا شکر میکند؛ نگهداری در ظرف برچسبدار و دور از دسترس کودکان الزامی است.
- ناسازگاریها: با انیدرید استیک و فلزات قلیایی واکنش میدهد.
- نگهداری: محیط خشک؛ رطوبت باعث کلوخهشدن پودر میشود.
چرا اسید بوریک را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید صنعتی (شیشه، لعاب، کندسوز) و گرید خالصتر برای کاربردهای آزمایشگاهی.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ.
- بستهبندی ضدرطوبت: جلوگیری از کلوخهشدن پودر در طول حمل و انبارش.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.