توضیحات
سولفات مس پنجآبه (Copper Sulfate Pentahydrate)؛ کات کبود آزمایشگاهی و صنعتی
سولفات مس پنجآبه با فرمول CuSO₄·5H₂O و شمارهٔ CAS 7758-99-8، بلورهای آبی روشن و شفافی است که در ایران با نام سنتی کات کبود شناخته میشود. رنگ آبی مشخص آن از یونهای مس آبپوشیده میآید؛ با حرارتدادن و از دست دادن آب تبلور، به پودر سفید سولفات مس بدون آب تبدیل میشود.
همین تغییر رنگ برگشتپذیر، آن را به آزمون کلاسیک تشخیص آب در آزمایشگاه تبدیل کرده است. سولفات مس همزمان معرف تحلیلی، قارچکش کشاورزی و مادهٔ اولیهٔ آبکاری است.
ویژگیها و مزایای فنی سولفات مس پنجآبه
- حلالیت خوب در آب: حدود ۳۲۰ گرم در لیتر در دمای اتاق، بدون نیاز به حلال کمکی.
- تغییر رنگ شاخص: آبی در حالت آبپوشیده و سفید در حالت بدون آب — شناساگر بصری وجود آب.
- پایداری بلوری: در شرایط عادی انبار، بلورها ساختار و عیار خود را حفظ میکنند.
- منبع اقتصادی یون مس دوظرفیتی: پرمصرفترین نمک مس در آبکاری و کشاورزی.
- اثر قارچکشی و جلبککشی: پایهٔ محلول بوردو و کنترل جلبک در منابع آبی.
- کاربرد تحلیلی گسترده: جزء اصلی معرفهای فهلینگ، بندیکت و بیوره.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی سولفات مس پنجآبه (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | سولفات مس پنجآبه، کات کبود |
| نام لاتین | Copper(II) Sulfate Pentahydrate |
| فرمول شیمیایی | CuSO₄·5H₂O |
| شمارهٔ CAS | 7758-99-8 (بدون آب: 7758-98-7) |
| جرم مولی | ۲۴۹.۶۸ گرم بر مول |
| ظاهر | بلور آبی روشن، شفاف، بیبو |
| چگالی | ۲.۲۸ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| از دست دادن آب تبلور | حدود ۱۱۰ درجه (نسبی) تا ۲۵۰ درجه (کامل) |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۳۲۰ گرم در لیتر |
| حلالیت در اتانول | بسیار کم |
| pH محلول ۵٪ | حدود ۳.۵ تا ۴.۵ (کمی اسیدی) |
| درصد مس | حدود ۲۵.۵٪ وزنی |
| شرایط نگهداری | ظرف دربسته، محیط خشک، دور از فلزات فعال |
کاربردهای اصلی سولفات مس در آزمایشگاه و صنعت
۱. شیمی تجزیه و معرفهای کلاسیک
سولفات مس جزء اصلی معرف فهلینگ و بندیکت برای تشخیص قندهای احیاکننده، و معرف بیوره برای سنجش پروتئین است. در تیتراسیون یدومتری نیز برای استانداردسازی محلول تیوسولفات به کار میرود.
۲. کشاورزی و کنترل قارچ
محلول بوردو (ترکیب سولفات مس و آهک) یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین قارچکشهای باغی است و در کنترل سفیدک انگور، درختان میوه و سیبزمینی استفاده میشود.
۳. آبکاری و صنایع فلزی
حمامهای آبکاری مس، فرایند حکاکی مدارهای چاپی و پولیش الکتریکی، همگی از سولفات مس بهعنوان منبع یون مس استفاده میکنند. خلوص ماده مستقیماً روی کیفیت پوشش اثر میگذارد.
۴. تصفیهٔ آب و کنترل جلبک
در استخرها، مخازن آب و کانالهای آبیاری، دوز کنترلشدهٔ سولفات مس رشد جلبک را مهار میکند. دوز باید دقیق باشد چون مس برای آبزیان سمی است.
۵. خوراک دام و معدن
بهعنوان مکمل ریزمغذی مس در خوراک دام و طیور، و در فرایند فلوتاسیون معادن برای فعالسازی کانیهای روی و سرب کاربرد دارد.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
- طبقهبندی GHS: مضر در صورت بلع (H302)، تحریک پوست (H315)، تحریک جدی چشم (H319)، و بسیار سمی برای آبزیان با اثرات بلندمدت (H410).
- خطر محیط زیستی: مهمترین ریسک این ماده است. حتی غلظتهای پایین مس برای ماهی و بیمهرگان آبزی کشنده است؛ پساب هرگز نباید مستقیم تخلیه شود.
- تجهیزات حفاظت فردی: دستکش، عینک ایمنی و ماسک گردوغبار هنگام کار با پودر.
- ناسازگاریها: با فلزات فعال مانند منیزیم و آلومینیوم واکنش میدهد؛ با هیدروکسیلامین و ترکیبات احیاکنندهٔ قوی نیز ناسازگار است.
- نگهداری: محیط خشک و ظرف دربسته؛ رطوبت باعث کلوخهشدن و هوای خشک باعث شکفتگی و از دست رفتن آب تبلور میشود.
- هشدار مصرف: این ماده خوراکی نیست و بلع آن حتی در مقادیر کم میتواند مسمومیت جدی ایجاد کند.
چرا سولفات مس را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید آنالیز برای معرفسازی و گرید صنعتی برای کشاورزی و آبکاری.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ.
- بستهبندی مناسب: محافظت از بلورها در برابر رطوبت و شکفتگی در طول حمل.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.