توضیحات
اکسید منگنز (Manganese Dioxide)؛ اکسیدکنندهٔ باتری، شیشهزدا و رنگدانهٔ سرامیک
دیاکسید منگنز (Manganese Dioxide) با فرمول MnO₂ و شمارهٔ CAS 1313-13-9، پودری سیاه تا قهوهای تیره و نامحلول در آب است که در طبیعت بهصورت کانی پیرولوزیت یافت میشود. این ماده پایدارترین اکسید منگنز و مهمترین ترکیب تجاری آن است.
مهمترین خاصیت اکسید منگنز، قدرت اکسیدکنندگی قوی آن است. در باتریهای خشک، این ماده الکترون میگیرد و به منگنز سهظرفیتی تبدیل میشود — همان واکنشی که جریان باتری را تأمین میکند. در شیشهسازی نیز همین خاصیت، رنگ سبز ناخواستهٔ ناشی از آهن را خنثی میکند.
ویژگیها و مزایای فنی اکسید منگنز
- اکسیدکنندهٔ قوی و ارزان: جایگزین اقتصادی اکسیدکنندههای گرانتر در بسیاری از فرایندها.
- عملکرد کاتدی در باتری: مادهٔ فعال کاتد باتریهای روی-کربن و آلکالاین.
- خنثیکنندهٔ رنگ سبز شیشه: شناختهشده بهعنوان «صابون شیشهگران».
- کاتالیزور مؤثر: تجزیهٔ آب اکسیژنه و کلرات پتاسیم در آزمایشگاه.
- رنگدانهٔ پایدار: ایجاد طیف قهوهای تا سیاه در سرامیک، آجر و لعاب.
- پایداری شیمیایی و حرارتی: بدون تجزیه در شرایط عادی انبار و فرایند.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی اکسید منگنز (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | دیاکسید منگنز، اکسید منگنز، پیرولوزیت |
| نام لاتین | Manganese Dioxide |
| فرمول شیمیایی | MnO₂ |
| شمارهٔ CAS | 1313-13-9 |
| جرم مولی | ۸۶.۹۴ گرم بر مول |
| ظاهر | پودر سیاه تا قهوهای تیره، بیبو |
| چگالی | ۵.۰۳ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| تجزیهٔ حرارتی | حدود ۵۳۵ درجه (به Mn₂O₃ و اکسیژن) |
| حلالیت در آب | عملاً نامحلول |
| حلالیت در اسید | محلول در اسید کلریدریک غلیظ داغ (با آزادسازی کلر) |
| درصد منگنز | حدود ۶۳ درصد |
| ماهیت شیمیایی | اکسیدکنندهٔ قوی |
| گریدهای رایج | طبیعی (NMD)، فعالشده (AMD)، الکترولیتی (EMD) |
| شرایط نگهداری | محیط خشک، دور از مواد آلی و احیاکننده |
کاربردهای اصلی اکسید منگنز در صنایع
۱. باتری خشک
بزرگترین مصرف جهانی آن است. در باتریهای روی-کربن و آلکالاین، اکسید منگنز مادهٔ فعال کاتد است. برای باتریهای باکیفیت، گرید الکترولیتی (EMD) با خلوص و ساختار بلوری کنترلشده لازم است.
۲. شیشهسازی و رنگزدایی
ناخالصی آهن در شن سیلیسی به شیشه رنگ سبز-آبی میدهد. اکسید منگنز آهن دوظرفیتی را به سهظرفیتی اکسید میکند و همزمان رنگ بنفش ملایمی میسازد که سبز را خنثی مینماید. به همین دلیل تاریخاً «صابون شیشهگران» نامیده میشود.
۳. سرامیک، آجر و لعاب
رنگدانهٔ پایدار برای ایجاد طیف قهوهای، بنفش تا سیاه. در تولید آجر نمای رنگی نیز کاربرد گسترده دارد.
۴. آزمایشگاه و کاتالیز
کاتالیزور کلاسیک تجزیهٔ آب اکسیژنه و کلرات پتاسیم برای تولید اکسیژن. همچنین در تهیهٔ گاز کلر از اسید کلریدریک غلیظ استفاده میشود.
۵. تصفیهٔ آب
در فیلترهای حذف آهن و منگنز از آب چاه، اکسید منگنز بهعنوان بستر کاتالیستی عمل میکند و آهن محلول را به فرم نامحلول اکسید مینماید تا فیلتر شود.
۶. متالورژی و کشاورزی
در تولید فروآلیاژهای منگنز برای فولادسازی، و در کودهای ریزمغذی بهعنوان منبع منگنز.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
- طبقهبندی GHS: مضر در صورت بلع یا استنشاق (H302 + H332). بهعنوان اکسیدکننده نیز باید با احتیاط جابهجا شود.
- ⚠️ منگانیسم (Manganism): مهمترین خطر شغلی این ماده است. استنشاق مزمن گرد و غبار منگنز میتواند به اختلال عصبی شبیه پارکینسون منجر شود که برگشتناپذیر است. تهویهٔ موضعی و ماسک تنفسی مناسب در محیطهای پرغبار الزامی است.
- خطر اکسیداسیون: مخلوط با مواد آلی، پودر فلزات یا مواد احیاکننده میتواند در اثر ضربه یا حرارت مشتعل شود.
- واکنش با اسید کلریدریک: در تماس با HCl غلیظ و گرم، گاز سمی کلر آزاد میکند؛ این واکنش باید فقط زیر هود انجام شود.
- ناسازگاری: با آب اکسیژنه (تجزیهٔ شدید و گرمازا)، مواد آلی، آلومینیوم پودری و ترکیبات احیاکننده.
- تجهیزات حفاظت فردی: ماسک تنفسی، دستکش و عینک ایمنی؛ تهویهٔ موضعی در محل توزین.
- نگهداری: محیط خشک، جدا از مواد آلی و قابل اشتعال.
چرا اکسید منگنز را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید طبیعی، فعالشده و الکترولیتی متناسب با کاربرد شما.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با درصد MnO₂ مشخص و امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ.
- بستهبندی ایمن: مطابق الزامات حمل مواد اکسیدکننده و کنترل گرد و غبار.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.