توضیحات
اسید سیتریک خشک (Citric Acid Anhydrous)؛ فرم بدون آب برای فرمولاسیونهای حساس به رطوبت
اسید سیتریک خشک یا بدون آب (Citric Acid Anhydrous) با فرمول C₆H₈O₇ و شمارهٔ CAS 77-92-9، پودر یا بلور سفید، بیبو و با طعم ترش مشخص است. این ماده یک اسید آلی سهعاملی طبیعی است که در مرکبات یافت میشود و امروز عمدتاً از تخمیر قند با کپک آسپرژیلوس نایجر تولید میشود.
تفاوت اصلی این فرم با اسید سیتریک آبدار در نبود مولکول آب تبلور است. فرم خشک برای فرمولاسیونهایی که رطوبت در آنها مشکلساز است — مانند پودرهای جوشان، مخلوطهای خشک دارویی و برخی محصولات آرایشی — انتخاب استاندارد محسوب میشود.
ویژگیها و مزایای فنی اسید سیتریک خشک
- بدون آب تبلور: جلوگیری از واکنش زودرس در مخلوطهای خشک، بهویژه فرمولاسیونهای جوشان.
- غلظت مؤثر بالاتر: در وزن یکسان، حدود ۹ درصد اسید فعال بیشتر از فرم آبدار.
- کمپلکسسازی با فلزات (کلاتینگ): غیرفعالسازی یونهای فلزی که باعث فساد و تیرگی محصول میشوند.
- ایمنی خوراکی: تأییدشده بهعنوان افزودنی غذایی با کد E330.
- تنظیم دقیق pH: سه ثابت اسیدی متفاوت، امکان بافرینگ در بازهٔ گسترده.
- تجزیهپذیری زیستی کامل: جایگزین سازگار با محیط زیست برای فسفاتها در شوینده.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی اسید سیتریک خشک (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | اسید سیتریک خشک، جوهر لیمو خوراکی، سیتریک بدون آب |
| نام لاتین | Citric Acid Anhydrous |
| فرمول شیمیایی | C₆H₈O₇ |
| شمارهٔ CAS | 77-92-9 (آبدار: 5949-29-1) |
| جرم مولی | ۱۹۲.۱۲ گرم بر مول |
| ظاهر | پودر یا بلور سفید، بیبو، با طعم ترش |
| چگالی | ۱.۶۶ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| نقطهٔ ذوب | حدود ۱۵۳ درجهٔ سانتیگراد |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۵۹۰ گرم در لیتر — بسیار زیاد |
| ثابتهای اسیدی (pKa) | ۳.۱۳ و ۴.۷۶ و ۶.۴۰ |
| pH محلول ۱٪ | حدود ۲.۲ |
| کد افزودنی غذایی | E330 |
| شرایط نگهداری | محیط خشک و خنک، ظرف کاملاً دربسته |
کاربردهای اصلی اسید سیتریک خشک در صنایع
۱. صنایع غذایی و نوشیدنی
پرمصرفترین اسید خوراکی جهان است. در نوشابه، آبمیوه، مربا، کنسرو و شیرینی بهعنوان تنظیمکنندهٔ pH، طعمدهندهٔ ترش و نگهدارنده کاربرد دارد. با کاهش pH، رشد میکروبی مهار و ماندگاری محصول بیشتر میشود.
۲. دارویی و پودرهای جوشان
در قرصها و پودرهای جوشان، اسید سیتریک با بیکربنات سدیم واکنش داده و دیاکسید کربن تولید میکند. فرم خشک اینجا حیاتی است: آب تبلور فرم آبدار میتواند واکنش را پیش از موعد و داخل بستهبندی آغاز کند.
۳. شوینده و بهداشتی
بهعنوان جایگزین زیستتخریبپذیر فسفاتها، سختی آب را میگیرد و کارایی شوینده را بالا میبرد. در قرص ماشین ظرفشویی و رسوببر نیز جزء اصلی است.
۴. رسوبزدایی صنعتی
برای حذف رسوب کلسیم و آهن از بویلر، مبدل حرارتی و خطوط لوله. مزیتش نسبت به اسیدهای معدنی، خورندگی بهمراتب کمتر روی فلز پایه است.
۵. آرایشی و مراقبت شخصی
تنظیم pH کرم، شامپو و لوسیون در محدودهٔ سازگار با پوست، و بهعنوان کلاتینگایجنت برای پایداری فرمولاسیون.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
اسید سیتریک از نظر سمیت جزو ایمنترین مواد شیمیایی صنعتی است، اما نکاتی دارد.
- طبقهبندی GHS: تحریککنندهٔ پوست (H315) و آسیب جدی چشم (H318). سمیت سیستمیک قابل توجهی ندارد.
- تحریک چشم: مهمترین خطر عملی آن است؛ پودر معلق در هوا میتواند چشم را بهشدت تحریک کند. عینک ایمنی هنگام کار با مقدار زیاد لازم است.
- خوردگی دندان: تماس مکرر با محلول غلیظ میتواند مینای دندان را ساییده کند — نکتهای مربوط به فرمولاسیون نوشیدنی.
- ناسازگاریها: با بازهای قوی و اکسیدکنندههای قوی واکنش میدهد؛ با فلزات قلیایی نیز ناسازگار است.
- جذب رطوبت: فرم خشک تمایل دارد از هوا رطوبت بگیرد و کلوخه شود یا حتی به فرم آبدار تبدیل گردد؛ ظرف باید کاملاً دربسته باشد.
- تجهیزات حفاظت فردی: دستکش، عینک ایمنی و ماسک گردوغبار هنگام کار با پودر در مقیاس زیاد.
چرا اسید سیتریک خشک را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید خوراکی (E330) برای صنایع غذایی و دارویی، و گرید صنعتی برای شوینده و رسوبزدایی.
- مشاورهٔ فرم: کمک در انتخاب بین فرم خشک و آبدار متناسب با فرمولاسیون شما.
- بستهبندی ضدرطوبت: محافظت از پودر در برابر کلوخهشدن در طول حمل و انبارش.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.