توضیحات
کلرید آنتیموان (Antimony Chloride)؛ کاتالیزور و معرف تخصصی صنعتی
کلرید آنتیموان سهظرفیتی (Antimony(III) Chloride) با فرمول SbCl₃ و شمارهٔ CAS 10025-91-9، جامدی بیرنگ تا سفید و بهشدت رطوبتگیر است. این ماده در منابع قدیمی با نام کرهٔ آنتیموان شناخته میشد، چون در هوای مرطوب به تودهٔ نرم و چربمانندی تبدیل میشود.
مانند سایر هالیدهای فلزی سهظرفیتی، کلرید آنتیموان در آب هیدرولیز میشود و رسوب سفید اکسیکلرید آنتیموان تشکیل میدهد. برای تهیهٔ محلول شفاف باید در اسید کلریدریک غلیظ حل شود.
ویژگیها و مزایای فنی کلرید آنتیموان
- اسید لوویس قوی: کاتالیزور مؤثر در پلیمریزاسیون و واکنشهای آلی.
- معرف کلاسیک تشخیص ویتامین A: واکنش رنگی کریر-پرایس.
- حلالیت در حلالهای آلی: محلول در اتانول، استون، بنزن و کلروفرم.
- نقطهٔ ذوب پایین: امکان استفاده در حالت مذاب در برخی فرایندها.
- پیشمادهٔ ترکیبات آنتیموان: نقطهٔ شروع تهیهٔ اکسید و سایر مشتقات.
- عامل کندسوزکننده: در ترکیب با ترکیبات هالوژنه در پلیمرها.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی کلرید آنتیموان (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | کلرید آنتیموان سهظرفیتی، تریکلرید آنتیموان |
| نام لاتین | Antimony(III) Chloride / Antimony Trichloride |
| فرمول شیمیایی | SbCl₃ |
| شمارهٔ CAS | 10025-91-9 |
| جرم مولی | ۲۲۸.۱۲ گرم بر مول |
| ظاهر | جامد بلوری بیرنگ تا سفید، بهشدت رطوبتگیر |
| چگالی | حدود ۳.۱۴ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| نقطهٔ ذوب | حدود ۷۳ درجهٔ سانتیگراد |
| نقطهٔ جوش | حدود ۲۲۳ درجهٔ سانتیگراد |
| رفتار در آب | هیدرولیز به اکسیکلرید آنتیموان (SbOCl) |
| حلالیت در حلال آلی | محلول در اتانول، استون، بنزن، کلروفرم |
| حلالیت در اسید | محلول در اسید کلریدریک غلیظ |
| درصد آنتیموان | حدود ۵۳.۴ درصد |
| شرایط نگهداری | ظرف کاملاً آببند، محیط خشک، دور از رطوبت |
کاربردهای اصلی کلرید آنتیموان در صنایع
۱. کاتالیز و سنتز شیمیایی
مهمترین کاربرد صنعتی آن است. بهعنوان اسید لوویس در واکنشهای پلیمریزاسیون، کلرزنی و برخی تراکمهای آلی عمل میکند.
۲. آزمایشگاه و سنجش ویتامین A
معرف کلاسیک کریر-پرایس برای سنجش ویتامین A بر پایهٔ کلرید آنتیموان در کلروفرم است؛ محلول رنگ آبی مشخصی تولید میکند که شدتش با غلظت ویتامین متناسب است.
۳. کندسوزکنندهٔ پلیمر
ترکیبات آنتیموان همراه با کندسوزکنندههای هالوژنه اثر همافزا دارند و مقاومت پلاستیک، منسوجات و پوششها را در برابر آتش افزایش میدهند.
۴. عملیات سطحی فلز
در فرایندهای سیاهکاری و پوششدهی سطح فولاد و روی برای ایجاد لایهٔ محافظ تزئینی.
۵. تولید ترکیبات آنتیموان
پیشمادهٔ تهیهٔ اکسید آنتیموان و سایر مشتقات صنعتی این فلز.
۶. صنعت نساجی و چرم
بهعنوان دندانه در برخی فرایندهای رنگرزی سنتی.
⚠️ ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
- طبقهبندی GHS: سمی در صورت بلع (H301) · سوختگی شدید پوست و آسیب جدی چشم (H314) · مضر در صورت استنشاق (H332) · سمی برای آبزیان با اثرات بلندمدت (H411).
- خورندگی: در تماس با رطوبت، اسید کلریدریک آزاد میکند که پوست و چشم را میسوزاند و به فلزات حمله میکند.
- سمیت آنتیموان: ترکیبات آنتیموان از نظر سمیت به آرسنیک شباهت دارند؛ تماس مزمن میتواند به قلب، کبد و پوست آسیب برساند.
- ⚠️ خطر گاز استیبین: در تماس با احیاکنندههای قوی یا فلزات فعال در محیط اسیدی، میتواند گاز استیبین (SbH₃) تولید کند که بسیار سمی و کشنده است.
- رطوبتگیری شدید: ظرف باز، بهسرعت ماده را به تودهٔ چسبناک خورنده تبدیل میکند.
- تجهیزات حفاظت فردی: دستکش مقاوم، شیلد صورت و کار زیر هود شیمیایی.
- دفع: پسماند حاوی آنتیموان باید جداگانه جمعآوری و به مراکز مجاز تحویل شود؛ هرگز وارد فاضلاب نشود.
چرا کلرید آنتیموان را از باران شیمی تهیه کنیم
- ارائهٔ MSDS و برگ آنالیز: همراه هر محموله با اطلاعات کامل ایمنی.
- بستهبندی کاملاً آببند: حیاتی برای این ماده؛ جلوگیری از هیدرولیز و خوردگی.
- مشاورهٔ تخصصی: بررسی کاربرد شما و در صورت وجود، معرفی جایگزین کمخطرتر.
فروش این محصول به مراکز دارای امکانات ایمنی مناسب انجام میشود. برای استعلام و بررسی شرایط، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.