توضیحات
سولفات روی (Zinc Sulfate)؛ منبع روی برای کود، خوراک دام و آبکاری
سولفات روی (Zinc Sulfate) با فرمول ZnSO₄·7H₂O و شمارهٔ CAS 7446-20-0 (فرم هفتآبه)، بلورهای بیرنگ تا سفیدی است که بهدلیل شباهت ظاهری به سولفات منیزیم، در گذشته زاج سفید نامیده میشد. این ماده اقتصادیترین و پرمصرفترین منبع محلول روی در کشاورزی و دامپروری است.
روی یک عنصر کممقدار ضروری برای گیاه، دام و انسان است و کمبود آن در خاکهای آهکی ایران بسیار شایع است. سولفات روی بهدلیل حلالیت بالا (حدود ۹۶۰ گرم در لیتر)، سریعترین راه جبران این کمبود محسوب میشود.
ویژگیها و مزایای فنی سولفات روی
- حلالیت بسیار بالا در آب: جذب سریع توسط گیاه در محلولپاشی و آبیاری.
- منبع اقتصادی روی: ارزانترین راه تأمین روی محلول در مقایسه با کلاتها.
- دو فرم عرضه: هفتآبه (حدود ۲۲٪ روی) و مونوهیدرات (حدود ۳۵٪ روی).
- سازگاری با اغلب کودها: قابل ترکیب در برنامههای تغذیهای گیاه.
- خاصیت قابض و ضدقارچ: کاربرد در حفاظت چوب و مصارف دامپزشکی.
- پایداری در انبار: در ظرف دربسته ساختار و عیار خود را حفظ میکند.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی سولفات روی (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | سولفات روی، زینک سولفات، زاج سفید |
| نام لاتین | Zinc Sulfate Heptahydrate |
| فرمول شیمیایی | ZnSO₄·7H₂O |
| شمارهٔ CAS | 7446-20-0 (هفتآبه) / 7446-19-7 (مونوهیدرات) |
| جرم مولی | ۲۸۷.۵۶ گرم بر مول (هفتآبه) |
| ظاهر | بلور یا پودر بیرنگ تا سفید، بیبو |
| چگالی | ۱.۹۷ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| درصد روی (هفتآبه) | حدود ۲۲.۷ درصد |
| درصد روی (مونوهیدرات) | حدود ۳۵ درصد |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۹۶۵ گرم در لیتر |
| از دست دادن آب تبلور | از حدود ۳۰ تا ۱۰۰ درجهٔ سانتیگراد |
| pH محلول ۵٪ | حدود ۴ تا ۵ (کمی اسیدی) |
| شرایط نگهداری | محیط خشک، ظرف دربسته، دور از قلیا |
کاربردهای اصلی سولفات روی در صنایع
۱. کشاورزی و کود ریزمغذی
بزرگترین مصرف آن است. کمبود روی در خاکهای آهکی و قلیایی ایران بسیار رایج است و باعث ریزبرگی، کوتولگی و کاهش محصول میشود. سولفات روی بهصورت محلولپاشی برگی یا مصرف خاکی این کمبود را جبران میکند.
۲. خوراک دام، طیور و آبزیان
بهعنوان مکمل معدنی روی در جیرهٔ غذایی. روی برای رشد، سلامت پوست و سُم، و عملکرد سیستم ایمنی دام ضروری است. فرم مونوهیدرات بهدلیل درصد روی بالاتر در این صنعت رایجتر است.
۳. آبکاری و صنایع فلزی
الکترولیت اصلی حمامهای آبکاری روی برای ایجاد پوشش ضدخوردگی روی قطعات فولادی.
۴. تولید الیاف مصنوعی
در فرایند تولید ریون ویسکوز، حمام انعقاد حاوی سولفات روی است که ساختار الیاف را تثبیت میکند.
۵. دارویی و بهداشتی
در مکملهای روی، قطرههای چشمی قابض و لوسیونهای پوستی. برای این مصارف گرید دارویی با کنترل فلزات سنگین الزامی است.
۶. معدن و فلوتاسیون
بهعنوان بازدارنده در فلوتاسیون سرب و روی برای جداسازی انتخابی کانیها.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
- طبقهبندی GHS: مضر در صورت بلع (H302)، آسیب جدی چشم (H318)، و بسیار سمی برای آبزیان با اثرات بلندمدت (H410).
- خطر محیط زیستی: مهمترین ریسک این ماده است. روی برای ماهی و بیمهرگان آبزی بسیار سمی است؛ پساب و مازاد محلولپاشی نباید وارد آبهای سطحی شود.
- تحریک چشم: تماس پودر یا محلول با چشم میتواند آسیب جدی ایجاد کند؛ عینک ایمنی الزامی است.
- ناسازگاری: با ترکیبات قلیایی رسوب هیدروکسید روی میدهد؛ در برنامهٔ کوددهی نباید همزمان با کودهای قلیایی مخلوط شود.
- خطر مصرف بیش از حد در کشاورزی: روی در دوز بالا برای گیاه سمی است و باعث زردی و توقف رشد میشود. دوز باید بر اساس آزمون خاک تعیین گردد.
- نگهداری: محیط خشک؛ فرم هفتآبه در هوای گرم و خشک آب تبلور خود را از دست میدهد و کلوخه میشود.
چرا سولفات روی را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک فرم و گرید: راهنمایی در انتخاب بین هفتآبه و مونوهیدرات و بین گرید کشاورزی، خوراک دام و دارویی.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با درصد روی مشخص و امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ.
- بستهبندی ضدرطوبت: جلوگیری از کلوخهشدن و تغییر آب تبلور در طول انبارش.
برای استعلام قیمت روز، اعلام فرم و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.