ظرف کثیف، خطایی وارد میکند که هیچجای گزارش دیده نمیشود. باقیماندهٔ آزمایش قبلی روی دیوارهٔ بشر یا لایهٔ چربی داخل پیپت، هم نتیجه را جابهجا میکند و هم در تکرار آزمایش، همان خطا را دوباره میسازد و به همین دلیل شبیه یک نتیجهٔ واقعی به نظر میرسد.
آزمون ساده تمیزی
یک ظرف شیشهای واقعاً تمیز، آب را بهصورت لایهٔ یکنواخت روی دیواره نگه میدارد. اگر آب به شکل قطرههای جدا از هم درآمد یا جایی از دیواره خشک ماند، چربی باقی مانده و ظرف تمیز نیست. این سادهترین آزمونی است که بدون هیچ ابزاری قابل انجام است.
روش گامبهگام شستوشو
انتخاب شوینده بر اساس آلودگی
| نوع آلودگی | روش |
|---|---|
| چربی و روغن | شویندهٔ قلیایی گرم؛ در موارد سخت، محلول سود الکلی |
| رسوب معدنی و آهکی | اسید کلریدریک رقیق |
| رسوب فلزی و اکسید | اسید نیتریک رقیق |
| باقیماندهٔ آلی سرسخت | استون یا اتانول، سپس شستوشوی معمول |
| لکهٔ پرمنگنات | محلول اسیدی حاوی احیاکننده |
| باقیماندهٔ نیترات نقره | آمونیاک رقیق |
سه اشتباهی که ظرف را از بین میبرد
- خشککردن ظرف حجمی در آون: رایجترین اشتباه. حرارت بالا کالیبراسیون کلاس A را از بین میبرد و ظرف دیگر ارزش گواهیاش را ندارد.
- باقیگذاشتن محلول قلیایی غلیظ: قلیای داغ سطح شیشه را میخورد، درجهبندی را محو و حجم را تغییر میدهد.
- محلول کرومیک قدیمی: این محلول سنتی بهشدت سرطانزا و آلایندهٔ محیطزیست است و امروزه با شویندههای آزمایشگاهی مدرن جایگزین شده. استفاده از آن دیگر توجیهی ندارد.
سوالات متداول
چرا سه بار آبکشی با حجم کم بهتر از یک بار با حجم زیاد است؟ چون هر بار آبکشی، غلظت باقیمانده را به نسبت ثابتی کاهش میدهد. سه مرحلهٔ متوالی، ضرب سه کاهش است و نتیجهاش بهمراتب بهتر از یک رقت بزرگ با همان حجم کل آب.
ماشین ظرفشویی آزمایشگاهی جایگزین شستوشوی دستی میشود؟ برای حجم زیاد ظروف عمومی بله و تکرارپذیری بهتری هم دارد. ولی برای ظروف حجمی کلاس A و اقلام با آلودگی خاص، شستوشوی دستی کنترلشده لازم است.
آیا باید ظرف را قبل از استفاده با خود محلول آبکشی کرد؟ برای بورت و پیپت بله؛ این کار آب باقیمانده را جایگزین میکند و از رقیقشدن محلول جلوگیری مینماید. برای بالن ژوژه خیر، چون قرار است در آن به حجم برسانید.
ظرف خیس را میشود استفاده کرد؟ اگر قرار است محلول آبی در آن ساخته شود و ظرف با آب مقطر آبکشی شده، بله. برای کار با حلال آلی یا توزین، ظرف باید کاملاً خشک باشد.
دیدگاهتان را بنویسید