چرا ریزمغذی با کود پرمصرف فرق دارد
گیاه به ریزمغذیها در مقادیر بسیار کم نیاز دارد، ولی نبودشان همانقدر محصول را از بین میبرد که کمبود نیتروژن. تفاوت مهم این است که بازهٔ بین کمبود و مسمومیت در ریزمغذیها بسیار باریک است — بهویژه برای بور، جایی که مقدار کافی و مقدار سمی فاصلهٔ کمی دارند.
سه ریزمغذی پرکاربرد
سولفات روی
روی در ساخت هورمون رشد و آنزیمهای گیاه نقش دارد. نشانهٔ کمبود، کوتاهشدن فاصلهٔ میانگره و ریزبرگی است و در باغات پسته، مرکبات و سیب بسیار شایع. خاکهای آهکی با pH بالا — یعنی بخش بزرگی از اراضی ایران از جمله مناطق کشاورزی فارس — روی را غیرقابل جذب میکنند، حتی وقتی مقدارش در خاک کافی است.
سولفات منیزیم
منیزیم هستهٔ مولکول کلروفیل است؛ بدون آن فتوسنتز انجام نمیشود. نشانهٔ کمبود، زردی بین رگبرگها در برگهای پیر است، چون گیاه منیزیم را از برگهای قدیمی به برگهای جوان منتقل میکند. در خاکهای سبک و شنی که آبشویی زیاد دارند شایعتر است.
اسید بوریک
بور در تشکیل دیوارهٔ سلولی و بهویژه در گردهافشانی و تشکیل میوه نقش دارد. کمبودش خودش را در ریزش گل و بدشکلی میوه نشان میدهد. اما بور خطرناکترین ریزمغذی از نظر مسمومیت است و مصرف بیش از حد، حاشیهٔ برگ را میسوزاند و درخت را ضعیف میکند.
سولفات یا کلات
| معیار | فرم سولفاته | فرم کلاته |
|---|---|---|
| قیمت | پایین | چند برابر |
| پایداری در خاک آهکی | ضعیف؛ سریع تثبیت میشود | بالا |
| مناسب محلولپاشی | بله و اقتصادی | بله |
| مناسب مصرف خاکی در خاک آهکی | کماثر | مؤثر |
نتیجهٔ عملی: در خاک آهکی، مصرف خاکی سولفات روی اثر کمی دارد چون سریع به فرم غیرقابل جذب تبدیل میشود. برای این خاکها یا محلولپاشی سولفات انتخاب میشود یا مصرف خاکی فرم کلاته.
نکات محلولپاشی
- زمان: اوایل صبح یا غروب. محلولپاشی در آفتاب شدید، سوختگی برگ میدهد و محلول قبل از جذب خشک میشود.
- غلظت: از توصیهٔ برچسب فراتر نروید؛ در ریزمغذی، غلظت بیشتر یعنی سوختگی، نه اثر بیشتر.
- تست سازگاری: پیش از مخلوطکردن چند ماده در یک مخزن، در ظرف کوچک آزمایش کنید؛ بسیاری از ترکیبات با هم رسوب میدهند.
- آزمون خاک و برگ: پیش از هر برنامهٔ تغذیه، آزمون لازم است. مصرف بیهدف ریزمغذی هم هزینه است و هم میتواند تعادل عناصر را بههم بزند.
سوالات متداول
چه گریدی برای مصرف کشاورزی لازم است؟ گرید صنعتی یا کشاورزی کافی و اقتصادی است. برای آزمون خاک و برگ در آزمایشگاه، گرید آنالیز لازم میشود چون ناخالصیهای گرید صنعتی در نتیجه ظاهر میشوند.
سولفات روی آبدار یا خشک؟ هر دو همان عنصر را میرسانند ولی درصد روی خالص در فرم خشک بیشتر است. هنگام محاسبهٔ دز، معیار باید درصد عنصر خالص باشد نه وزن کل ماده.
چرا با وجود مصرف کود، کمبود روی برطرف نشد؟ محتملترین علت، تثبیتشدن روی در خاک آهکی است. در این حالت محلولپاشی یا فرم کلاته پاسخ میدهد، نه افزایش مقدار مصرف خاکی.
مصرف بور چقدر باید محتاطانه باشد؟ بسیار. فاصلهٔ بین مقدار کافی و مقدار سمی برای بور از هر عنصر دیگری کمتر است؛ بدون آزمون خاک و برگ، مصرف بور توصیه نمیشود.
دیدگاهتان را بنویسید