توضیحات
کلرید روی (Zinc Chloride)؛ فلاکس لحیمکاری و اسید لوویس صنعتی
کلرید روی (Zinc Chloride) با فرمول ZnCl₂ و شمارهٔ CAS 7646-85-7، جامدی سفید و بلوری است که یکی از رطوبتگیرترین ترکیبات شیمیایی شناختهشده محسوب میشود. این ماده چنان آب جذب میکند که در هوای مرطوب به مایع تبدیل میشود — پدیدهای که به آن دلیکوسنس میگویند.
کلرید روی حلالیت فوقالعادهای در آب دارد (بیش از ۴۳۰۰ گرم در لیتر) و محلول آن بهدلیل هیدرولیز، اسیدی است. همین اسیدیتهٔ ذاتی همراه با توانایی حلکردن اکسیدهای فلزی، آن را به فلاکس استاندارد لحیمکاری تبدیل کرده است.
ویژگیها و مزایای فنی کلرید روی
- حلکردن اکسید سطح فلز: عملکرد بهعنوان فلاکس فعال در لحیمکاری و گالوانیزه.
- حلالیت استثنایی در آب: بیش از ۴۳۰۰ گرم در لیتر — از بالاترینها در میان نمکهای معدنی.
- اسید لوویس قوی: کاتالیزور مؤثر در واکنشهای سنتز آلی.
- خاصیت رطوبتگیری شدید: کاربرد بهعنوان خشککننده در فرایندهای صنعتی.
- اثر ضدمیکروبی و ضدقارچ: کاربرد در حفاظت چوب و مواد سلولزی.
- حلکنندهٔ سلولز: استفاده در تولید الیاف و کاغذ فیبر ولکانیزه.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی کلرید روی (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | کلرید روی، زینک کلراید |
| نام لاتین | Zinc Chloride |
| فرمول شیمیایی | ZnCl₂ |
| شمارهٔ CAS | 7646-85-7 |
| جرم مولی | ۱۳۶.۲۹ گرم بر مول |
| ظاهر | جامد بلوری سفید یا گرانول، بهشدت رطوبتگیر |
| چگالی | ۲.۹۱ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| نقطهٔ ذوب | حدود ۲۹۰ درجهٔ سانتیگراد |
| نقطهٔ جوش | حدود ۷۳۲ درجهٔ سانتیگراد |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۴۳۲۰ گرم در لیتر — بسیار زیاد |
| حلالیت در حلال آلی | محلول در اتانول، استون و گلیسیرین |
| pH محلول ۱۰٪ | حدود ۳ تا ۴ (اسیدی بهدلیل هیدرولیز) |
| ویژگی خاص | دلیکوسنت — در هوای مرطوب مایع میشود |
| شرایط نگهداری | ظرف کاملاً آببند، محیط خشک، دور از فلزات |
کاربردهای اصلی کلرید روی در صنایع
۱. لحیمکاری و گالوانیزه
پرکاربردترین مصرف آن بهعنوان فلاکس است. محلول کلرید روی (اغلب همراه با کلرید آمونیوم) لایهٔ اکسید سطح فلز را حل میکند تا لحیم یا پوشش روی بهدرستی بچسبد. در حمام گالوانیزهٔ گرم، این ماده جزء اصلی فلاکس پیشتیمار است.
۲. حفاظت چوب و مواد سلولزی
بهدلیل خاصیت ضدقارچ و ضدحشره، در نگهدارندههای چوب استفاده میشود. در تولید فیبر ولکانیزه نیز کلرید روی سلولز کاغذ را نرم و متورم میکند تا لایهها به هم جوش بخورند.
۳. سنتز آلی و کاتالیز
بهعنوان اسید لوویس در واکنشهای فریدل-کرافتس، آبگیری الکلها و تهیهٔ معرف لوکاس (برای تشخیص الکلهای نوع اول، دوم و سوم) در آزمایشگاه کاربرد دارد.
۴. باتری و الکترولیت
در باتریهای روی-کربن (لکلانشه) بهعنوان جزء الکترولیت به کار میرود.
۵. نساجی و دندانپزشکی
در فرایند مرسریزاسیون و ضدآتشکردن پارچه، و در سیمانهای دندانی روی-اکسید-اوژنول بهعنوان جزء ترکیب.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
⚠️ کلرید روی بهمراتب خورندهتر از آن است که ظاهر نمکیاش نشان میدهد.
- طبقهبندی GHS: مضر در صورت بلع (H302)، سوختگی شدید پوست و آسیب جدی چشم (H314)، و بسیار سمی برای آبزیان با اثر بلندمدت (H410).
- خورندگی: محلول غلیظ آن پوست را میسوزاند و به فلزات نیز حمله میکند. کار با آن نیازمند دستکش مقاوم و عینک ایمنی بسته است.
- ⚠️ خطر رطوبتگیری: اگر ظرف باز بماند، ماده آب هوا را جذب کرده و به مایع خورنده تبدیل میشود که میتواند از ظرف سرریز کند و به قفسه و تجهیزات آسیب بزند.
- دود لحیمکاری: بخارات حاصل از حرارتدادن فلاکس حاوی کلرید روی تحریککنندهٔ شدید دستگاه تنفسی است؛ تهویهٔ موضعی الزامی است.
- خطر محیط زیستی: ترکیبات روی برای آبزیان بسیار سمیاند؛ پساب باید پیش از تخلیه تصفیه شود.
- نگهداری: ظرف کاملاً آببند در محیط خشک، جدا از اسیدها و فلزات فعال.
چرا کلرید روی را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید صنعتی (فلاکس، چوب) و گرید آزمایشگاهی برای سنتز و معرفسازی.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ.
- بستهبندی کاملاً آببند: حیاتی برای مادهٔ دلیکوسنت؛ حفظ کیفیت تا لحظهٔ مصرف.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.