توضیحات
کربنات لیتیوم (Lithium Carbonate)؛ مادهٔ کلیدی باتری، شیشه و صنعت دارو
کربنات لیتیوم (Lithium Carbonate) با فرمول Li₂CO₃ و شمارهٔ CAS 554-13-2، پودر سفید و بیبویی است که مهمترین ترکیب تجاری لیتیوم و نقطهٔ ورود این عنصر به تقریباً تمام کاربردهای صنعتی محسوب میشود.
کربنات لیتیوم یک ویژگی غیرمعمول دارد: حلالیت آن با افزایش دما کاهش مییابد — یعنی در آب سرد بیشتر از آب گرم حل میشود. این رفتار برخلاف اغلب نمکهاست و در فرایندهای خالصسازی صنعتی از آن بهرهبرداری میشود.
ویژگیها و مزایای فنی کربنات لیتیوم
- پیشمادهٔ اصلی صنعت باتری: ورودی تولید کاتد باتریهای لیتیوم-یون.
- کاهش دمای ذوب شیشه: صرفهجویی قابل توجه انرژی در کورهٔ شیشهسازی.
- کاهش ضریب انبساط حرارتی: افزایش مقاومت سرامیک و شیشه به شوک حرارتی.
- حلالیت معکوس با دما: ویژگی منحصربهفرد که در خالصسازی صنعتی مفید است.
- گدازآور مؤثر در لعاب: بهبود کیفیت سطح با مصرف کم.
- کاربرد دارویی تثبیتشده: با سابقهٔ طولانی در روانپزشکی.
مشخصات فنی و آنالیز فیزیکوشیمیایی کربنات لیتیوم (Technical Specification)
| مشخصهٔ فنی | مقدار |
| نام فارسی | کربنات لیتیوم، لیتیوم کربنات |
| نام لاتین | Lithium Carbonate |
| فرمول شیمیایی | Li₂CO₃ |
| شمارهٔ CAS | 554-13-2 |
| جرم مولی | ۷۳.۸۹ گرم بر مول |
| ظاهر | پودر سفید، بیبو |
| چگالی | ۲.۱۱ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| نقطهٔ ذوب | حدود ۷۲۳ درجهٔ سانتیگراد |
| تجزیهٔ حرارتی | حدود ۱۳۰۰ درجه (به اکسید لیتیوم و CO₂) |
| حلالیت در آب (۲۰ درجه) | حدود ۱۳ گرم در لیتر |
| حلالیت در آب (۱۰۰ درجه) | حدود ۷ گرم در لیتر — کاهش با دما |
| درصد لیتیوم | حدود ۱۸.۸ درصد |
| pH محلول اشباع | حدود ۱۱ (قلیایی) |
| رنگ شعله | قرمز سرخابی |
| شرایط نگهداری | محیط خشک، ظرف دربسته، دور از اسید |
کاربردهای اصلی کربنات لیتیوم در صنایع
۱. باتری لیتیوم-یون
پرشتابترین بازار مصرف آن است. کربنات لیتیوم مادهٔ اولیهٔ ساخت کاتدهای لیتیوم-کبالت-اکسید، لیتیوم-آهن-فسفات و سایر ترکیبات کاتدی است. رشد خودروی برقی و ذخیرهسازی انرژی، تقاضای جهانی این ماده را دگرگون کرده است.
۲. شیشه و شیشه-سرامیک
افزودن لیتیوم دمای ذوب شیشه را پایین میآورد و مصرف انرژی کوره را بهطور محسوس کاهش میدهد. در شیشه-سرامیکهای مقاوم به شوک حرارتی — مانند ظروف پیرکسمانند و سطوح اجاق — ضریب انبساط را تا نزدیک صفر میرساند.
۳. سرامیک و لعاب
گدازآور قوی که با مقدار کم، دمای پخت را پایین میآورد، براقیت و سختی سطح لعاب را افزایش میدهد و ترکخوردگی را کاهش میدهد.
۴. متالورژی و تولید آلومینیوم
در حمام الکترولیت تولید آلومینیوم، افزودن ترکیبات لیتیوم رسانایی را بالا و مصرف انرژی را پایین میآورد.
۵. دارویی
کربنات لیتیوم داروی استاندارد تثبیت خلق در درمان اختلال دوقطبی است و در فهرست داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی قرار دارد. برای این مصرف، گرید فارماکوپه با کنترل دقیق ناخالصی الزامی است.
۶. آزمایشگاه و سنتز
پیشمادهٔ تهیهٔ سایر ترکیبات لیتیوم و در آزمون شعله بهعنوان شناساگر لیتیوم با شعلهٔ قرمز سرخابی.
ایمنی، خطرات و شرایط نگهداری
- طبقهبندی GHS: مضر در صورت بلع (H302)، تحریک جدی چشم (H319)، و در برخی طبقهبندیها سمیت تولیدمثلی (H361).
- ⚠️ محدودهٔ درمانی باریک: نکتهٔ مهم دربارهٔ کاربرد دارویی این ماده است — فاصلهٔ بین دوز مؤثر و دوز سمی بسیار کم است. مسمومیت لیتیوم میتواند به آسیب کلیه و عصبی منجر شود. این ماده هرگز نباید بدون تجویز و پایش پزشکی مصرف شود.
- محدودیت بارداری: ترکیبات لیتیوم میتوانند به جنین آسیب برسانند؛ تماس شغلی زنان باردار باید ارزیابی شود.
- قلیاییت: محلول آن با pH حدود ۱۱ قلیایی است و میتواند پوست و چشم را تحریک کند.
- ناسازگاری: با اسیدها واکنش داده و گاز دیاکسید کربن آزاد میکند؛ در ظرف دربسته میتواند فشار ایجاد کند.
- تجهیزات حفاظت فردی: دستکش، عینک ایمنی و ماسک گردوغبار هنگام کار با پودر.
- نگهداری: محیط خشک، ظرف دربسته، جدا از اسیدها.
چرا کربنات لیتیوم را از باران شیمی تهیه کنیم
- تفکیک گرید: راهنمایی در انتخاب بین گرید فنی (شیشه، سرامیک)، گرید باتری با خلوص بسیار بالا، و گرید دارویی.
- اصالت و ثبات آنالیز: تأمین از منابع معتبر با امکان ارائهٔ برگ آنالیز بچ — برای گرید باتری، کنترل ناخالصی فلزی حیاتی است.
- بستهبندی ضدرطوبت: جلوگیری از کلوخهشدن و جذب دیاکسید کربن در طول انبارش.
برای استعلام قیمت روز، اعلام گرید و تناژ موردنیاز و ثبت سفارش سازمانی، با کارشناسان باران شیمی تماس بگیرید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.