پیپت و بورت ابزار اصلی انتقال حجم دقیق‌اند و هر دو TD هستند، یعنی برای «تخلیه‌کردن» کالیبره شده‌اند نه «نگه‌داشتن». باقی‌ماندهٔ روی دیواره در محاسبهٔ سازنده لحاظ شده و به همین دلیل نباید آن را فوت کرد.
کدام پیپت برای کدام کار
| نوع | رواداری | کاربرد |
|---|---|---|
| حبابدار (یک‌حجمی) | کمترین | انتقال یک حجم ثابت در آنالیز کمّی |
| مدرج | بیشتر | حجم‌های متغیر، کارهای آماده‌سازی |
| سمپلر (میکروپیپت) | وابسته به کالیبراسیون | میکرولیتر، کارهای بیوشیمی و HPLC |
| پاستور | بدون درجه‌بندی | فقط انتقال کیفی، هرگز اندازه‌گیری |
روش درست استفاده
کالیبراسیون وزنی
دقیق‌ترین راه بررسی یک پیپت یا بورت، توزین آب تخلیه‌شده است: حجم واقعی برابر است با جرم آب تقسیم بر چگالی آب در همان دما. چگالی آب در ۲۰ درجه حدود ۰٫۹۹۸۲ گرم بر میلی‌لیتر است و با دما تغییر می‌کند، پس دمای آب باید اندازه‌گیری و در محاسبه وارد شود.
ده تکرار انجام دهید و دو عدد را گزارش کنید: میانگین که صحت را نشان می‌دهد و انحراف معیار که تکرارپذیری را.
نگهداری
- بلافاصله بشویید: محلول خشک‌شده داخل لولهٔ باریک تقریباً غیرقابل پاک‌شدن است.
- در آون خشک نکنید: حرارت کالیبراسیون را از بین می‌برد. خشک‌کردن در دمای اتاق.
- شیر بورت را چرب نگه دارید: شیر شیشه‌ای بدون گریس مناسب گیر می‌کند و می‌شکند؛ شیر تفلونی گریس نمی‌خواهد.
- بورت را پر نگذارید: محلول قلیایی طولانی‌مدت شیشه را می‌خورد و درجه‌بندی را محو می‌کند.
سوالات متداول
سمپلر بهتر است یا پیپت شیشه‌ای؟ سمپلر سریع‌تر و برای حجم‌های میکرولیتری تنها گزینه است، ولی کالیبراسیونش با زمان و با تعویض نوک تغییر می‌کند و باید دوره‌ای بررسی شود. پیپت شیشه‌ای کلاس A پایدارتر است و برای آنالیز کمّی مرجع به‌شمار می‌رود.
چرا نباید باقی‌ماندهٔ پیپت را فوت کرد؟ چون سازنده آن باقی‌مانده را در کالیبراسیون حساب کرده. فوت‌کردن حجم بیشتری تخلیه می‌کند و خطای منظم می‌سازد. استثنا فقط پیپت‌های دارای دو حلقهٔ مات است.
هر چند وقت باید کالیبراسیون را بررسی کرد؟ در آزمایشگاه‌های دارای اعتباربخشی معمولاً سالانه برای شیشه‌آلات کلاس A و هر سه تا شش ماه برای سمپلرها، به‌علاوهٔ بررسی پس از هر تعمیر یا سقوط.
پیپت ترک‌خورده را می‌شود استفاده کرد؟ خیر. حتی ترک مویی هم حجم را تغییر می‌دهد و زیر مکش خطر شکست دارد.
دیدگاهتان را بنویسید